روش برخورد با مصدوم شامل دو بخش است: 

الف)  ارزیابی مقدماتی 

ب)    ارزیابی کامل

در این ارزیابی ها مسائل ریز و دقیقی وجود دارد که یهک پیشاهنگ امداد گر باید در امداد رسانی رعایت کند.
در واقع اولین گام با دیدن مصدوم در ادامه مطلب آمده است....


ادامه مطلب را ببینید.








الف- ارزيابي مقدماتي :

پس از ارزيابي موقعيت و تامين امنيت كافي ، ابتدا بايد با بررسي علائم حياتي در مصدوم ، بر طبق الفباي احياء (ABC)كه شامل A : ايجاد راه باز هوايي ، B : بهبودي وضع تنفس و C : ايجاد جريان خون مناسب است ، ارزيابي مقدماتي مصدوم را انجام دهيد و در صورتي كه نياز به كمك داريد بلافاصله شخصي را براي درخواست كمك بفرستيد . در مورد مصدوم مشخص كنيد كه آيا وي : هوشيار است ؟ راههاي هوايي او باز مي باشند ؟ تنفس و نبض دارد ؟ يافته هاي شما تعيين كننده مقدمات مورد نياز و ميزان كمك مورد لزوم مي باشد .
- روش ارزيابي مقدماتي :
1- سطح هوشياري را بررسي كنيد . ابتدا با مصدوم به وضوح و با صداي بلند صحبت كنيد ، اگر واكنشي نشان نداد احتمال مي رود كه دچار بيهوشي شده باشد . سعي كنيد با انجام اعمالي مثل تكان دادن شانه بيمار ، عكس العملي در او ايجاد كنيد . دقت كنيد تا سر و گردن مصدوم حركت داده نشوند .
2- راههاي هوايي مصدوم را باز كنيد(A) . ممكن است مسير هوايي مصدوم بعلت به عقب افتادن زبان مسدود شود . اگر احتمال نمي دهيد كه گردن آسيب ديده باشد ، مي توانيد راههاي هوايي او را با بالا بردن چانه و مختصري متمايل كردن سر به سمت عقب باز كنيد .
3- وجود تنفس را بررسي كنيد (B)
پس از باز كردن راه هوايي ، به كمك حواس بينايي (مشاهده حركات قفسه سينه) ، شنوايي و حس كردن تنفس روي گونه هاي خود مي توانيد در مورد وجود يا عدم وجود تنفس نتيجه گيري كنيد .
4- گردش خون را بررسي كنيد .
اگر قلب با قدرت كافي تپش داشته باشد شما بايد قادر به حس كردن نبض در نواحي گردني و يا مچ دست بيمار باشيد .
5- وجود خونريزي در مصدوم را بررسي كنيد .
از دست رفتن مقادير زياد خون باعث كاهش جريان خون اندامهاي حياتي گرديده و مي تواند باعث ايجاد شوك گردد . به محض تثبيت نبض و تنفس بايد خونريزي هاي شديد را تحت كنترل درآوريد .
به محض تثبيت موقعيت مصدوم ، شرايط زير را مبناي تصميم گيري در مورد اقدام بعدي قرار دهيد . اين كه آيا مصدوم : 
- بيهوش ، بدون تنفس و نبض است 
- بيهوش ، بدون تنفس و داراي نبض است 
- بيهوش بوده ولي تنفس و نبض دارد 
- هوشيار است ، تنفس و نبض هم دارد 

ب- ارزيابي كامل
پس از ارزيابي مقدماتي و اطمينان از عدم وجود خطرات جدي و فوري ، بايد جزئيات بيشتري را بررسي نماييد كه اين امر معمولاً احتياج به انجام معاينه باليني مصدوم خواهد داشت .
1- تاريخچه : تاريخچه شامل داستان كاملي از نحوه بروز سانحه ، نحوه ايجاد ضايعه و يا نحوه شروع و تداوم بيماري بوده و به عبارتي ديگر تمامي سوابق مربوط به وضعيت بيمار را در بر مي گيرد .
2- علائم (توصيف شونده) و نشانه ها (قابل معاينه)
هر ضايعه يا بيماري به گونه مشخصي جلوه گر مي شود كه ممكن است شما را در تشخيص كمك كند. اين نشانه ها دو دسته هستند ، علائمي كه توسط فرد بيان مي شوند و علائمي كه در معاينه باليني فرد بدست مي آيند . برخي از اين علائم كاملاً واضح هستند ولي برخي ديگر ممكن است در صورت عدم انجام معاينه كامل مخفي بمانند ، بنابر اين بهتر است معاينه مصدوم از سر تا نوك پنجه ها انجام گيرد . يك مصدوم هوشيار را مي توان در همان وضعيتي كه با او روبرو شده ايد معاينه نمود و يا پس از تثبيت صدمات واضح ، وي را تحت بررسي قرار داد . در برخورد با مصدومين بيهوش ، ابتدا بايد راههاي هوايي را باز و تثبيت كنيد و سپس معاينه او را انجام دهيد .(به قسمت نحوه معاينه مصدوم مراجعه شود)
منبع: مباني كمك هاي اوليه ، ترجمه:دكتر نادر سيد رضوي.
انتشارات:مؤسسه آموزش عالي علمي كاربردي هلال ايران. چاپ اول.1383.